WHOIS

WHOIS (đọc là "who-is") là giao thức truy vấn được tiêu chuẩn hoá từ thập niên 1980 để tra cứu thông tin đăng ký của một tên miền. Mỗi khi bạn đăng ký một tên miền, registrar bắt buộc phải gửi thông tin đăng ký đến cơ sở dữ liệu WHOIS của registry tương ứng — và thông tin này về cơ bản là công khai cho mọi người tra cứu.

Với một tên miền .com, dữ liệu WHOIS bao gồm: tên người/công ty đăng ký (Registrant), email, địa chỉ, số điện thoại, registrar đang quản lý, ngày đăng ký, ngày hết hạn, ngày cập nhật cuối, name servers, và status flags (như clientTransferProhibited).

Thick WHOIS vs Thin WHOIS

Có hai mô hình lưu trữ:

• Thick WHOIS: Toàn bộ thông tin được lưu tại registry. Áp dụng cho .org, .info, .biz, hầu hết new gTLD;
• Thin WHOIS: Registry chỉ lưu thông tin tối thiểu (registrar nào quản lý, ngày tạo). Thông tin chi tiết lưu tại registrar. Áp dụng cho .com, .net.

Tác động của GDPR (5/2018)

Trước tháng 5/2018, ai cũng có thể xem đầy đủ thông tin Registrant — bao gồm tên thật, email và số điện thoại. Khi GDPR có hiệu lực, ICANN đã ban hành Temporary Specification yêu cầu mọi registrar redact (ẩn) các thông tin cá nhân của Registrant trên WHOIS công khai.

Hôm nay khi tra một tên miền điển hình, bạn sẽ thấy:

• Registrant Name: "REDACTED FOR PRIVACY" hoặc tên proxy như "Domains By Proxy"
• Registrant Email: Một email forward của registrar (ví dụ [email protected])
• Registrant Country: Vẫn hiển thị (mã ISO)
• Registrar info, dates, name servers: Đầy đủ

Các bên có lợi ích hợp pháp (cơ quan thực thi pháp luật, luật sư có lệnh toà, panel UDRP) có thể yêu cầu registrar tiết lộ thông tin đầy đủ qua quy trình chính thức.

RDAP — Người kế nhiệm WHOIS

RDAP (Registration Data Access Protocol) là chuẩn mới được ICANN bắt đầu yêu cầu từ 8/2019. Khác với WHOIS dùng port 43 trả về text thuần, RDAP dùng HTTPS và trả về JSON, hỗ trợ:

• Internationalized Domain Name (IDN) chuẩn hoá;
• Cấu trúc dữ liệu rõ ràng;
• Cơ chế xác thực để truy cập dữ liệu redacted.

Đến 2027, ICANN dự kiến tắt hoàn toàn WHOIS port 43.

Privacy Proxy là gì?

Trước GDPR, nhiều registrar bán dịch vụ WHOIS Privacy (5–10 USD/năm). Sau GDPR, dịch vụ này gần như miễn phí và bật mặc định ở hầu hết registrar lớn (Namecheap, Cloudflare, Porkbun).

Tuy nhiên, một số ccTLD vẫn yêu cầu thông tin thật. Ví dụ .vn (Việt Nam) bắt buộc Registrant cung cấp thông tin xác thực, và VNNIC vẫn hiển thị một phần thông tin trên WHOIS công khai.

Đọc WHOIS thế nào?

Công cụ tra WHOIS lịch sử như DomainTools, DomainIQ giúp xem dữ liệu trước GDPR — quan trọng khi điều tra cybersquatting. Sau khi mua bán, làm domain transfer để cập nhật registrant info.